Ngày 23 tháng Chạp hàng năm, người Việt thực hiện nghi thức cúng ông Công ông Táo – một phong tục truyền thống mang ý nghĩa sâu sắc. Đây là dịp tiễn ba vị Táo Quân (hay còn gọi là ông Táo) về chầu trời để báo cáo những việc tốt xấu trong gia đình suốt một năm qua. Văn khấn ông Công ông Táo được đọc với lòng thành kính, giúp gia chủ bày tỏ lòng biết ơn, xin tha thứ lỗi lầm và cầu mong một năm mới bình an, may mắn.
Ý nghĩa lễ cúng ông Công ông Táo của người Việt
Ông Công ông Táo là các vị thần cai quản việc bếp núc, đất đai trong gia đình. Theo truyền thuyết, Táo Quân gồm ba vị: Thổ Công (thần đất), Thổ Địa (thần địa phương) và Táo Quân (thần bếp). Ngày 23 tháng Chạp, các ngài cưỡi cá chép bay về thiên đình để tấu trình Ngọc Hoàng về đời sống gia đạo. Vì thế, người dân chuẩn bị mâm cỗ chu đáo, thả cá chép phóng sinh và đọc văn khấn để tiễn đưa các vị thần.
Chuẩn bị lễ vật cúng ông Công ông Táo
Trước khi khấn vái, đọc văn khấn gia chủ cần chuẩn bị mâm lễ đầy đủ để thể hiện sự thành tâm:
- Bàn thờ ông Táo được chuẩn bị gọn gàng, sạch sẽ.
- Hương, hoa tươi, đèn nến
- Trầu cau, rượu, trà
- Bánh kẹo, ngũ quả (năm loại trái cây)
- Gà luộc (hoặc thịt heo luộc), xôi, giò
- Mũ áo quan (giấy vàng mã dành cho Táo Quân)
- Cá chép sống để phóng sinh (tượng trưng cho phương tiện đưa Táo Quân về trời)
Lễ cúng thường diễn ra vào buổi sáng ngày 23 tháng Chạp, trước 12 giờ trưa.
Bài văn khấn ông Công ông Táo chuẩn truyền thống
Dưới đây là bài văn khấn ông Công ông Táo được sử dụng phổ biến nhất, dựa trên sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hóa Thông tin), phù hợp cho năm 2026:
Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Tín chủ (chúng) con là: [họ và tên gia chủ] Ngụ tại: [địa chỉ cụ thể]
Hôm nay là ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ, tín chủ chúng con thành tâm sửa biện hương hoa, phẩm vật, xiêm hài áo mũ, kính dâng lên Tôn thần. Thắp nén tâm hương, tín chủ con thành tâm kính bái.
Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án, hưởng thụ lễ vật.
Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ độ trì toàn gia chúng con, trai gái già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bái tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần chứng giám.
Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật!
Lưu ý khi đọc văn khấn ông Công ông Táo
- Đọc to, rõ ràng, chậm rãi với lòng thành kính.
- Thay thông tin cá nhân (họ tên, địa chỉ) cho chính xác.
- Sau khi khấn, vái 3 vái hoặc 4 vái tùy theo thói quen gia đình.
- Đợi hương tàn thì hạ lễ, đem vàng mã đi hóa và thả cá chép phóng sinh.
Giải đáp một số câu hỏi thường gặp về văn khấn ông Công ông Táo
1. Nên cúng và đọc văn khấn ông Táo vào giờ nào?
Nên cúng và đọc văn khấn trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp.
2. Có cần cúng ông Công ông Táo hàng ngày?
Có thể khấn vái ngắn gọn hàng ngày khi thắp hương bếp, nhưng lễ lớn chỉ vào ngày 23 tháng Chạp.
3. Văn khấn có thay đổi theo năm không?
Nội dung cốt lõi giữ nguyên, chỉ thay đổi năm âm lịch theo dịp.
Kết luận
Hy vọng bài viết trên của Bàn thờ đẹp Toàn Thắng giúp bạn thực hiện nghi lễ cúng ông Công ông Táo trọn vẹn, mang lại bình an và may mắn cho gia đình trong năm mới. Chúc bạn và gia đình một mùa Tết ấm áp, đoàn viên.
